Reyfarakenndar staðhæfingar í grein í Lesbók Morgunblaðsins í dag um menn og atburði á Íslandi á árum síðari heimsstyrjaldarinnar hafa vakið athygli marga lesenda blaðsins. Þar er sagt frá leynilegri njósnaferð á vegum Adolfs Hitlers til Íslands sumarið 1941, þegar Bretar voru hér með hernámslið, brotlendingu fjögurra manna þýskrar njósnaflugvélar og flótta áhafnarinnar úr landi með aðstoð íslenskra manna.
Með frásögninni telur höfundurinn, Guðbrandur Jónsson flugstjóri og áhugamaður um flugsögu, sig leysa fimmtán ára gamla ráðgátu um stríðsleyndarmál sem Árni B. Stefánsson augnlæknir greindi frá í Lesbókargrein fyrir fimmtán árum. Guðbrandur telur sig þó ekki aðeins hafa upplýst málið eins og Árni kynnti það, heldur bætir við upplýsingum og getgátum sem munu fá hár til að rísa á höfði lesenda. Hann kveðst hafa fengið vísbendingar um að skrifstofustjóri kaupfélagsins á Hellu og tveir aðrir Íslendingar hafi verið myrtir af háttsettum nasistum í Þýskalandi á sjötta áratugnum í hefndarskyni í tengslum við njósnirnar á Íslandi. Hann nafngreinir ekki þessa menn.
Þá segist Guðbrandur hafa heimildir fyrir því að við rannsókn á flótta þýsku njósnaranna úr landi hafi háttsettir menn hér á landi verið handteknir, þar á meðal símamálastjórinn, lögreglustjórinn, stjórn og forstjóri Fiskimálanefndar og það hafi verið bandarískur sendifulltrúi hér á landi, Kunigund að nafni, sem flett hafi ofan af málinu. Þetta hafi þá verið einn stærsti sigur á nasistum í Evrópu. Málið hafi árið 1942 leitt til þess að Hermann Jónasson forsætisráðherra hraktist frá völdum að kröfu bandaríska hersins á Íslandi. Í niðurlagi greinarinnar veltir Guðbrandur því fyrir sér hvort Agnar Kofoed Hansen, lögreglustjóri á stríðsárunum, hafi hugsanlega leikið tveimur skjöldum, starfað jafnt fyrir Bandamenn sem Þjóðverja. Kveðst hann bíða eftir að skjöl um OSS, leyniþjónustu forseta Bandaríkjanna, verði opnuð vestanhafs til að fá svar við þeirri spurningu.
Guðbrandur segist hafa unnið að rannsókn þessa máls allt frá 1994. Hann hafi þá fengið sérstakt rannsóknarleyfi frá utanríkisráðuneytinu og dómsmálaráðuneytinu til að grúska í gömlum pappírum, en staðið hafi á rannsóknarleyfi frá forsætisráðuneytinu. Það barst mér á þann sérstaka hátt, segir Guðbrandur, að mér var vísað út af Þjóðskjalasafni Íslands í boði forsætisráðherra Íslands og ráðuneytisstjóra hans. Hann segir að þá hafi sig strax grunað að eitthvað væri til í sögu þýska flugstjórans um ævintýri hans á Íslandi.
Grein Guðbrands Jónssonar er birt í miðopnu Lesbókar Morgunblaðsins og sérstök athygli vakin á henni með áberandi tilvísun á baksíðu Morgunblaðsins. Lesbókin nýtur mikillar virðingar og hafa þekktir fræðimenn birt þar greinar um íslenska sögu og fræði.
146
98