Þorsteinn: Pólitísk kreppa á Íslandi. Samfylking frekar samleið með Sjálfstæðisflokki en VG
Þorsteinn Pálsson, fyrrverandi forsætisráðherra, segir í laugardagspistlum sínum í Fréttablaðinu að á Íslandi ríki pólitísk kreppa vegna ágreinings á milli stjórnarflokkanna í mörgum veigamiklum atriðum. Hann telur að fleiri málefni sameini Samfylkingu og Sjálfstæðisflokkinn en Samfylkingu og Vinstri græna.
Þorsteinn spyr tveggja spurninga: Um hvað snýst málefnaágreiningurinn sem lamar landsstjórnina? Og: Má leysa hann?
„Með hæfilegri einföldun má leita svara með því að líta á samstarfsáætlunina við Alþjóðagjaldeyrissjóðinn og fimm önnur kjarnaatriði. Samstarfsáætlunin er undirstaða efnahagsendurreisnarinnar. Hluti þingmanna VG er andvígur henni í heild. Ríkisstjórnarflokkarnir hafa því ekki meirihluta í eigin þingliði fyrir þeim málefnaþætti efnahagsendurreisnarinnar sem allt annað byggir á.
Hluti Framsóknarflokksins undir forystu formannsins fylgir minnihluta VG í þessu efni. Málefnalega hefur hann því staðsett sig til hliðar við raunveruleikann um stund.
Sjálfstæðisflokkurinn og Samfylkingin sömdu við sjóðinn um áætlunina. Þessir tveir flokkar ættu því að geta átt málefnalega samleið um að koma henni í framkvæmd. Önnur mál hindra hins vegar samstarf þessara flokka,“ skrifar Þorsteinn.
Þá segir hann að endurreisn Íslands snúist um fimm önnur atriði:
„1) Jöfnuð í ríkisfjármálum á þremur árum: Vinstri armur VG hafnar því. Samstaða milli stjórnarflokkanna getur því einungis náðst um allsendis ófullnægjandi aðgerðir. Meiri líkur eru á að Sjálfstæðisflokkur, Samfylking og Framsóknarflokkur gætu náð saman um það sem þarf.
2) Endurreisn viðskiptabankanna: Hér er enginn ágreiningur hvorki innan ríkisstjórnarflokkanna né við stjórnarandstöðuna.
3) Orkunýtingu: Útilokað er að stjórnarflokkarnir nái saman um það sem þarf að lágmarki að gerast í nýrri verðmætasköpun vegna andstöðu VG og hluta Samfylkingar. Sjálfstæðisflokkur, Samfylking og Framsókn eiga möguleika á að ná þar saman.
4) Sjávarútvegsstefnu: Hér eru ríkisstjórnarflokkarnir algjörlega sammála um grundvallarbreytingar sem draga munu úr þjóðhagslegri hagkvæmni fiskveiða og vinna gegn endurreisn efnahagslífsins. Sjálfstæðisflokkurinn og Framsókn geta með hvorugum stjórnarflokkanna unnið á þeim grunni.
5) Samkeppnishæfa mynt: Það merkir evru með aðild að Evrópusambandinu: Hér er djúpstæður ágreiningur. VG er á móti. Samfylkingin er fylgjandi en gæti eins fórnað málinu fyrir samstarfið við VG. Sjálfstæðisflokkurinn hefur ekki mótað framtíðarstefnu í peninga- og gjaldmiðilsmálum og innan hans eru mismunandi skoðanir á Evrópusambandsaðild. Í Framsóknarflokknum eru líka mismunandi skoðanir þó að flokkurinn sé formlega fylgjandi aðild. Engir tveir eða þrír flokkar geta því myndað meirihluta um þetta lykilmál eins og sakir standa. Lág laun með gjaldeyrishöftum eru því eina framtíðarsýnin á samkeppnishæfni Íslands sem stjórnmálin bjóða.“
Að þessu sögðu telur Þorsteinn einsýnt að stjórnarflokkarnir hafi aðeins starfhæfan málefnameirihluta um tvö af þessum sex atriðum.
Hann telur hinsvegar að Sjálfstæðisflokkur og Samfylking gætu átt samleið um fjögur af þessum sex málefnasviðum og ef líta megi á andstöðu hluta Framsóknarflokks við AGS-áætlunina sem stundar leikaraskap gæti flokkurinn átt samstarf við Samfylkingu og Sjálfstæðisflokk um fjögur til fimm atriði.
Þá segir hann greinilegt að „sá flokkur sem skemmst vill ganga hefur málefnaleg undirtök í stjórnarsamstarfinu og ræður för.“
Niðurstaða Þorsteins er að Samfylking þurfi að skipta um kúrs í sjávarútvegsmálum og að Sjálfstæðisflokkurinn þurfi að opna á Evrópumálin og taka upp stefnu í peningamálum, það gæti lokað þessari pólitísku kreppu, enda næðu flokkarnir saman um flest önnur veigamikil atriði – öfugt við núverandi stjórnarflokka.
Ummæli (
Ummæli eru á ábyrgð þeirra sem þau skrifa. Eyjan áskilur sér þó rétt til að fjarlægja óviðeigandi og meiðandi ummæli. Tilkynna má óviðeigandi ummæli í netfangið ritstjorn@eyjan.is