Óhætt er að segja að Helga Vala Helgadóttir, leikhúsrýnir Eyjunnar, sé hrifin af Galdrakarlinum í Oz, sem frumsýndur var í Borgarleikhúsinu í gær. Þar ber hvergi skugga á – í leik, söng, umgjörð, fjöri og krafti:
Þau kalla fram galdrabros
Galdrakarlinn í Oz er heljarinnar ævintýri þar sem áhorfendur fá að fylgjast með ferðalagi Dóróteu og hundarins Tótó til Regnbogalandsins. Ekki er ætlunin að rekja hér söguþráðinn sem er flestum kunnur, heldur fjalla um sýningu Leikfélags Reykjavíkur á verkinu.
Um er að ræða heljarmikla sýningu. Öllu er til tjaldað svo útkoman verði áhrifamikil og eftirminnileg. Umgjörð sýningarinnar er mjög vel heppnuð í alla staði. Leikmyndin litrík og spennandi, búningarnir glæsilegir sem og tónlistarflutningur. Það er greinilegt að ákvörðun hefur verið tekin um að gera þessa sýningu eins vel úr garði og mögulegt er því hvergi var að sjá að slegið hefði verið af kröfunum. Tæknin var jafnframt nýtt til hins ítrasta, skemmtileg lausn á myndbandi galdrakarlsins í Oz, nornir og aðrar verur er birtust í fiskabúri og fleira mætti nefna. Því skal ítrekað að öll umgjörðin var til fyrirmyndar.
Leikstjórinn Bergur Þór Ingólfsson þýddi verkið og gerir það vel. Það er greinilegt að Bergur er jafnframt góður leikstjóri og næmur fyrir tímasetningum því verkið er hlaðið smellnum augnablikum, smáatriðum, sem leikstjórinn hefur komið haganlega fyrir án þess að komi niður á flæði sýningarinnar. Það er heljarinnar verk að halda utan um jafn fjölmennan leikhóp og birtist á stóra sviði Borgarleikhússins en ekki var að sjá að hnökrar væru á sýningunni þrátt fyrir fjölmennið.
Mest mæðir vitanlega á Láru Jóhönnu Jónsdóttur sem lék Dóróteu. Hlutverk hennar er mjög stórt enda er hún nánast inni frá upphafi til enda og ber öll atriðin uppi. Rétt í upphafi sýningarinnar velti ég fyrir mér hvort „lögnin“ á persónunni væri of vælugjörn. Mér sýndist í fyrsta atriðinu, þegar hin grimma frenja ætlaði sér að taka hundinn Tótó, sem Dórótea myndi birtast sem frek vælin smástelpa. En þetta varði bara í augnablik. Lára Jóhanna var mjög góð Dórótea, fín söngkona og hélt sýningunni uppi allan tímann, sem er ákveðin þrekraun.
En Dórótea var ekki ein í þessari paradís. Fjölmargir voru henni innan handar við að glæða sýninguna lífi. Fyrsta ber að nefna þremenningana, fuglahræðuna, tinkarlinn og ljónið sem leiknir eru af Hilmari Guðjónssyni, Þóri Sæmundssyni og Halldóri Gylfasyni. Þeir voru bráðskemmtilegir allir þrír og leikurinn góður. Halldór glæddi ljónið mesta trúðsskapnum og uppskar fyrir vikið hlátrasköll úr áhorfendasalnum. Það sem helst skorti á var tengingin við ferðalagið þeirra, langanir og þrár. Leikhúsgestirnir fengu jú að vita hvað þá vanhagaði um, eða heila, hjarta og hugrekki, en það var ekki alveg ljóst hvaðan þessi löngun var sprottin. Það kann vel að vera að kenna megi höfundi leikgerðar um það, en það var eins og áhorfendur hafi bara átt að vita þetta fyrirfram enda sagan vel þekkt. En varla getur það verið hugsunin að leikhúsgesturinn viti allan söguþráðinn við komuna í leikhúsið, sér í lagi þegar um barnaleikrit er að ræða.
Emma frænka og góða nornin var leikin af Jóhönnu Vigdísi og gerði hún það vel. Hún syngur auðvitað eins og engill og var allt útlit góðu nornarinnar stórglæsilegt. Jóhann Sigurðarson lék Hinrik frænda og hliðvörðinn og gerði það sömuleiðis vel, sér í lagi var hliðvörðurinn bráðskemmtilegur.
Vondu vesturnornina og frenjuna lék Katla Margrét Þorgeirsdóttir. Hún gerði margt mjög vel í sýningunni en við lögnina á henni hefði mér þótt leikstjórinn mega fara inn í meira myrkur. Það vantaði nokkuð á ógnina í vondu norninni svo að hættan varð aldrei raunveruleg. Það mátti alveg eins ætla að hættan væri tilkomin vegna myrkursins í skóginum en ekki þeirrar voðalegu skepnu sem hún Katla lék. Held það hefði ekki skaðað að bæta nokkuð í ógnina sem steðjaði af hinni vondu vesturnorn.
Loks ber að nefna sjálfan galdrakarlinn í Oz. Myndband af honum birtist á baktjaldi á sviði og var það á köflum bráðhlægilegt. Laddi stóð sig vel og var fallegur þegar hann birtist svo agnarsmár innan úr tjaldinu.
Pinklar, Ozbúar, draumsóleyjar og fleira voru leikin af stórum hópi barna og ungmenna. Það útheimtir mikla orku aðstandenda sýningarinnar að hafa svo stóran hóp í sýningunni en það var vel þess virði. Sýningin komst upp á æðra stig við þennan fjölda fólks sem var svo vel samæfður að unun var að sjá. Litríkir búningar, þjálfaðir dansarar og flinkir söngvarar sem inn á milli þurftu að láta til sín taka í einsöng! þó smávaxin væru. Þetta kom mjög vel út og verður að hrósa leikstjóra, aðstoðarleikstjóra og danshöfundi fyrir þessa miklu og góðu vinnu.
Það vakti mikla lukku hjá ungu kynslóðinni að sjá hundinn Tótó á sviðinu. Það er ekki hægt að sleppa því að fjalla um hann og hrósa hundaþjálfanum Ástu Dóru Ingadóttur fyrir vel unnið starf.
Loks verð ég að hrósa þeim er önnuðust gerð leikskrár þó að ég láti venjulega vera að fjalla um leikskrár hér á þessum vettvangi. Leikskráin er að þessu sinni ekki hlaðin texta heldur stórum litríkum myndum. Það er mjög vel til fundið hjá þeim þar sem um barnaleikrit er að ræða og verður leikskráin því eins og minningarbók fyrir þau börn sem fara á sýninguna. Það er lengi hægt að dunda sér við að skoða myndirnar sem eru mjög fallegar og eins og áður sagði litríkar líkt og allt útlit sýningarinnar og er þetta því hróssins vert.
Eins og sjá má var undirrituð mjög hrifin af sýningunni í Borgarleikhúsinu. Í heildina er um að ræða kraftmikla og skemmtilega sýningu sem óhætt er að mæla með.
Helga Vala Helgadóttir
Galdrakarlinn í Oz í Borgarleikhúsinu
eftir L. Frank Baum
Tónlist og textar: Harold Arlen og E. Y. Harburg
Leikstjórn og íslensk þýðing: Bergur Þór Ingólfsson
Leikmynd: Snorri Freyr Hilmarsson
Búningar: Helga I. Stefánsdóttir
Lýsing: Þórður Orri Pétursson
Tónlistarstjórn og útsetningar: Kristjana Stefánsdóttir
Hljóðhönnun: Thorbjörn Knudsen
Danshöfundur: Katrín Ingvadóttir
Myndbandshönnun: Bragi Þór Hinriksson
Leikgervi: Árdís Bjarnþórsdóttir og Svanhvít Valgeirsdóttir
Aðstoðarleikstjórn: Þórunn Erna Clausen
