Vill Geir Haarde ekki fremur hreinsa sitt mannorð fyrir Landsdómi en lifa með því ævina út að hafa sett landið á hausinn spyr Guðmundur Andri
Kjósendur ætlast til þess að það fólk sem þeir velja sem fulltrúa sína á þing vinni saman og sýni hvert öðru lágmarksvirðingu, sitji ekki á svikráðum hvert við annað heldur einbeiti sér að því að leysa þau verkefni sem ber að höndum af trúmennsku og með hagsmuni fjöldans að leiðarljósi segir Guðmundur Andri Thorsson. Honum finnst hægt ganga með uppgjörið við fortíðina.
Hann ritar pistil í Fréttablaðið þar sem hann annars vegar sendir vinstrimönnum tóninn fyrir þá áráttu þeirra að „röfla á daginn og rífast á kvöldin“ og setur ofan í við hægrimenn fyrir að hafna alfarið að bera nokkra ábyrgð á neinu því er aflaga fór.
Hann viðrar einnig þá skoðun sína að það hljóti að vera Geir Haarde, fyrrum forsætisráðherra, kappsmál að koma fyrir Landsdóm til að standa fyrir máli sínu í stað þess að bera þá byrði alla ævi að hafa strandað þjóðarskútunni.
Svo á að heita að vinstri menn séu við völd hér og þar. Hafi það gilt um hægri menn sem Hannes Hólmsteinn orðaði svo prýðilega á velmektardögum útrásar og arðgreiðslna að þeir vilji „græða á daginn og grilla á kvöldin“ má kannski segja að vinstri menn gefi um þessar mundir einkum þá mynd af sér að þeir vilji röfla á daginn og rífast á kvöldin. Vinstri menn virðast hreinlega ekki í rónni fyrr en þeim hefur tekist að sannfæra hvern einasta landsmann um að kjósa aldrei framar vinstri flokk, hverju nafni sem hann nefnist.
Það er eins og þeir átti sig ekki á því að fólk kaus þá ekki til að rífast. Þeir eru ekki kosnir fyrst og fremst til að þaulrækta hvert einasta hugsanlegt ágreiningsefni sem má finna – þó að það sé auðvitað ágætt að skiptast á skoðunum og vera hreinskiptinn þá þarf líka stundum að tala saman – og standa saman; þeir eru ekki heldur kosnir til að láta smjör drjúpa af hverju strái eða uppfylla hverja ósk hvers einasta manns – þeir eru ekki kosnir til að vera andi í lampa – og þeir eru ekki einu sinni endilega kosnir til að tjá ævinlega hina einu ósveigjanlega alréttu skoðun í hverju máli.
En þetta fólk er sem sé fulltrúar kjósenda, því er ætlað að standa fyrir ákveðin grundvallaratriði í lífsviðhorfum og því er ætlað að vinna saman; þessir fulltrúar okkar og þjónar eru kosnir til að að finna út úr því – í sameiningu – hvernig best er að leysa mál, fremur en að leita ævinlega þess sem flækir mál, þeir eru kosnir til að standa vörð um ákveðin réttindi fólks, vinna gegn ójöfnuði og óréttlæti. Sumir hafa nú þegar hent frá sér völdunum og selt Sjálfstæðismönnum sjálfdæmi nú þegar, eins og gerðist í Kópavogi. Aðrir halda tilfinningaþrungnar ræður um að þeir hafi misskilið sig þegar þeir álpuðust á sínum tíma til að vera sammála eigin ríkisstjórn í Landsdómsmálinu.
Hægri menn þverskallast við að viðurkenna að nokkuð í stefnu þeirra hafi leitt til ófarnaðar. Á meðan þeir bíða eftir því að komast að á ný dunda þeir sér við að semja bækur um kommúnismann eins og hann sé einhvers staðar á dagskrá annars staðar en í Valhöll, í því skyni að telja fólki trú um að Gúlagið sé einasta hugsanlega mótvægið við það þjóðfélag óréttlætis, ójafnaðar, misskiptingar og auðræðis sem er hugsjón þessara manna.
Sjálfur hef ég haft um það bil fimmtán skoðanir á Landsdómsmálinu svokallaða, oft allar í einu. Það held ég að gildi um okkur æði mörg. Við finnum til með Geir Haarde mörg hver þrátt fyrir allt og skynjum að það er ekki alls kostar réttlátt, að láta hann bera burt syndir heimsins. Við spyrjum: hvað með þennan og þennan og þennan? Af hverju er ekki búið að lögsækja verstu fjárplógsmennina? Af hverju fá þeir enn að reka fyrirtæki og yfirleitt hafa fjárráð? Og er það ekki einmitt rangt hjá auðræðissinnunum að stefnan hafi ekki brugðist heldur bara fólk: var það ekki einmitt þannig að stefnan var röng? Geir Haarde aðhylltist ranga stefnu og framfylgdi henni eins og hann var kosinn til að gera í lýðræðislegum kosningum. Ber okkur ekki þá að sjá til þess að menn með slíka stefnu komist ekki á ný til áhrifa? Jú, allt þetta: en á móti kemur að við vitnaleiðslur þurfa eiðsvarnir þátttakendur í hruninu að segja frá því sem gerðist. Það skiptir miklu máli. Og Geir gefst tækifæri til að standa fyrir sínu máli í stað þess að bera þessa byrði alla ævi: að hafa strandað þjóðarskútunni.
