eyjan.is

Einar K: Stjórnvöld klúðruðu endurreisn bankanna og nú fær fólkið reikninginn

Allt svigrúm banka til að hjálpa skuldugum heimilum landsins er farið og það vegna kostnaðar þeirra vegna ólögmætra lána

Ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur og Steingríms J. Sigfússonar klúðraði endurreisn íslenska bankakerfisins herfilega að mati Einars K. Guðfinnssonar, Sjálfstæðisflokki, sem bendir á að 75 prósent afskrifta skulda íslenskra heimila hingað til stafi eingöngu af því að lánin sem tekin voru reyndust hafa verið ólögleg.

Þetta klúður á ekki að koma á óvart skrifar Einar í Morgunblaðið og rifjar upp að sama ríkisstjórn vildi upphaflega taka á sig milljarða skuldir vegna Icesave sem þó náðist að afstýra.

Alls hafa verið afskrifaðir um 196 milljarðar króna af skuldum heimilanna í landinu. Þar af vegna hinnar svo kölluðu 110% leiðar um 44 milljarðar og vegna sérstækrar skuldaaðlögunar um 6 milljarðar. Alls um 50 milljarðar. Þetta er hinar svo kölluðu aðgerðir stjórnvalda; skjaldborgin fræga. Sem sagt um fjórðungur, 25 prósent, af heildarafskriftinni. Þrjár af hverjum krónum, 75 prósent, sem hafa verið afskrifaðar af heimilunum, stafa af því að lánin sem voru tekin reyndust ólögleg.

Einar segir mistök stjórnvalda liggja í því að hafa ekki gengið fram með nægjanlegri varfærni við endurreisn bankakerfisins sem lýsi sér í því að svigrúm banka til skuldaniðurfærslna nú sé uppurið vegna ólögmætu lánanna.

Lánin voru sem sagt ekki jafn verðmæt og ætlað var við stofnun bankanna. Augljóst má telja að þessi gengistryggðu lán hafi verið hluti af því „eitraða“ lánasafni sem flutt hafi verið á milli gömlu og nýju bankanna og virði þeirra því ekki bókfært að fullu.

Það er orðið algjörlega augljóst mál að veigamikil mistök voru því gerð við stofnun nýju bankanna. Í ljósi þeirrar óvissu sem ríkti um verðmæti eigna þeirra hefði verið eðlilegt að settir hefðu verið fram skýrir almennir fyrirvarar um raunverulegt verðmæti eignasafnanna. Þar hefði til dæmis verið hægt að vísa til óvissu sem væri til staðar um lögmæti hluta eignasafnsins, svo sem gengistryggðu lánanna. Þar með hefði væntanlega verið hægt að tryggja að kostnaðurinn við gengistryggðu lánin hefði verið eyrnamerktur sérstaklega og kröfuhafarnir orðið að bera áhættuna, eins og eðlilegt hefði verið. Eignasöfnin voru jú sem þessu nam verðminni en þau hefðu orðið ef lánin hefðu reynst lögmæt.