Páll Theodórsson eðlisfræðingur telur líklegt að Ísland hafi verið numið um það bil tveimur öldum fyrr en hefðbundið er að miða við. Í stað þess að miða við ártalið 874 sem rakið er til Ara fróða telur hann að landnám hafi hafist um 670.
Þetta kemur fram í grein sem Páll ritar í hausthefti tímaritsins Skírnis sem kom út í dag.
Tímatal landnáms á Íslandi hefur verið í uppnámi í um aldarfjórðung. Á áttunda áratug nýliðinnar aldar gáfu um 40 kolefni-14 aldursgreiningar á viðarleifum sem fundust í umfangsmiklum fornleifarannsóknum í Reykjavík og Vestmannaeyjum sterklega til kynna búsetu á báðum stöðum skömmu eftir 720 AD. Íslenskir fræðimenn höfnuðu þessu og vísuðu til tilgátu um að í andrúmsloftinu yfir Íslandi væri staðbundin lægð í styrk kolefni-14. Páll Theodórsson, eðlisfræðingur við Raunvísindastofnun Háskólans, sýndi árið 1998 í grein í Skírni að þessi tilgáta stæðist ekki en aldursgreiningarnar væru traustar. Þetta sannfærði fáa, trú Íslendinga á tímatal Ara fróða er sterk.
Páll málið nú upp að nýju í Skírni. Hann kynnir meðal annars aldursgreiningar, flestar á dýrabeinum, bandarískra og breskra vísindamanna, sem hafa síðustu 10 ár rannsakað fornar gróðurfarsbreytingar á Íslandi sem urðu í kjölfar landnáms. Aldursgreiningarnar sýna að um 870 AD var komin byggð víða á Íslandi. Þessi nýja vitneskja styrkir aldursgreiningarnar frá Reykjavík og Vestmannaeyjum. Páll rökstyður að byggðin þar hljóti að vera allnokkru eldri og telur líklegt að land hafi fyrst verið numið á báðum stöðum um 670 AD.
Að lokum skýrir Páll frá nákvæmum aldursgreiningum sem hófust nýlega við Raunvísindastofnun með tæki sem var þróað á stofnuninni. Í fyrstu lotu verða fornar kolagrafir aldursgreindar, en síðar einnig dýrabein úr fornum ruslahaugum. Mælingarnar munu færa okkur frekari vitneskju um upphaf landnáms í öllum landshlutum.
Af öðru efnis Skírnis má nefna að Halla Gunnarsdóttir fjallar í um kenningar um norrænt öryggissamstarf og byggir á ítarlegum viðtölum við málsmetandi aðila á öllum Norðurlöndum. Kemur meðal annars fram hjá henni að litlar sem engar líkur eru á að Svíar og Finnar taki þátt í loftrýmisgæslu að svo stöddu en hugmyndin var sett fram af Thorvald Stoltenberg, fyrrum utanríkis- og varnarmálaráðherra Noregs og er ein þrettán tillagna um nánara samstarf Norðurlandanna í öryggis- og varnarmálum.
Ennfremur er í Skírni fjallað um síðustu atburði hérlendis, bæði í grein Ólafs Páls Jónssonar um lýðræði og réttlæti á Íslandi í tengslum við haustið 2008, og í umsögn Benedikts Jóhannessonar um bækur sem birst hafa hérlendis um hrunið.
Forvitnileg bókmenntaumfjöllun er í heftinu: Davíð Kristinsson skrifar um Ibsen, Brúðuheimilið og kvenfrelsiskenningar, Björn Þór Vilhjálmsson skrifar um Guðsgjafaþulu Laxness og Bergljót Soffía Kristjánsdóttir skrifar um bók Þorsteins Þorsteinssonar um Sigfús Daðason. Pétur Knútsson fjallar um tilviljun og orsakasamhengi í ljósi málssögunnar, Helgi Skúli Kjartansson er með skemmtilega viðbót um söguskilning íslenskra sósíalista og Kristján Árnason minnist Helga Hálfdanarsona.
Í ritröðinni „skáld um skáld“ fjallar Gerður Kristný um Svövu Jakobsdóttur og þau Steinar Bragi og Kristín Eiríksdóttir birta frumsamdar smásögur í Skírni að þessu sinni. Þá eru í heftinu átta ættjarðarástarsöngvar eftir Þorvald Gylfason, en birting frumsaminna laga er nýnæmi.
Myndlistarmaður Skírnis er Ragnar Kjartansson og bregður Halldór Björn Runólfsson óvæntri birtu á umdeilda sýningu hans í Feneyjum á þessi ári.
Hausthefti Skírnis er röskar 270 blaðsíður að stærð. Ritstjóri er Halldór Guðmundsson en útgefandi er Hið íslenska bókmenntafélag.
Athugið: Eyjan hvetur lesendur til að segja skoðun sína á fréttum og bloggfærslum á vefnum. Við biðjum um að notað sé rétt nafn og að athugasemdir séu málefnalegar og skrifaðar af háttvísi. Nauðsynlegt er að gefa upp rétt netfang sem er virkt. Meiðandi ummæli verða ekki liðin. Ritstjórn áskilur sér rétt til að fjarlægja ummæli sem hún telur ekki birtingarhæf.
39 ummæli
Rita ummæli04.11 2009 kl.11:48
Slóð
Stórmerkilegt!
04.11 2009 kl.11:55
Slóð
sannleikurinn á oft erfiða slóð, þegar ALLIR vita að landnámið varð 874!?
En ég man eftir þessu sem barn í eyjum, fornleifauppgröfturinn í Herjólfsdal varpaði ljósi á að þar var byggð miklu fyrr en talið var áður.
04.11 2009 kl.11:56
Slóð
Getur ekki verið að tímaskekkjan orsakist af því að Ari vísaði til landnáms norrænna manna en ekki þeirra sem fyrir voru? Getur ekki verið að Keltar hafi verið hér fyrir en þeim slátrað eða hnepptir í þrældóm? Það er eitthvað sem margir hafa svo kannski viljað gleyma og því hafi sagan verið löguð til.
Víða um land má finn minjar um Keltneska byggingarlist, sem rennir stoðum undir þessa kenningu.
04.11 2009 kl.12:03
Slóð
Ja hérna!Hvað gera miðaldafræðingar nú?
04.11 2009 kl.12:05
Slóð
AD? Það heitir e. Kr. á íslensku er það ekki?
04.11 2009 kl.12:13
Slóð
Er ekki best að eðlisfræðingar haldi sig við sitt og láti fagmenn í sagnfræðum um þetta.
04.11 2009 kl.12:16
Slóð
Æi þessir eðlisfræðingar þurfa alltaf að skemma allt með vísindabullinu í sér.
Þá þarf að breyta öllu bullinu í skólabókunum ... þetta er hræðilegt. Er ekki betra að haf’etta bara 874.
Ohhhh!!!
04.11 2009 kl.12:16
Slóð
Jú, það er víst.
04.11 2009 kl.12:25
Slóð
Skelfilega er þetta illa skrifuð frétt. Mætti halda að höfundur væri ómálga barn. Á íslensku segja menn ekki AD heldur e.Kr.
04.11 2009 kl.12:29
Slóð
Stórmerkileg grein og verður gaman að fylgjast með umræðum um hana. Þetta setur alla söguskoðun Íslendinga í uppnám.... og minnir okkur á að hlutirnir eru sjaldnast eins klipptir og skornir og við stundum höldum.
04.11 2009 kl.12:37
Slóð
@ Þröstur
Þetta er gallinn við ókeypis fréttir - gæði eru ekki ókeypis!
04.11 2009 kl.12:51
Slóð
Þannig að þetta 1100 ára afmæli Íslandsbyggðar átti að vera 13 hundruð. Sjö níu þrettán. Má maðurinn aðeins ruglast.
04.11 2009 kl.12:51
Slóð
Hvað stendur AD fyrir???
04.11 2009 kl.12:55
Slóð
Það er einfallt að sjá á rústum hvort um norræna byggð eða keltneska hafi verið að ræða. Grafir gefa líka vísbendingu þar sem kristnar (og þ.a.l. allar keltneskar) grafir liggja frá austri til vesturs.
Ari var náttúrulega fyrst og fremst að skrifa höfðingjasögu. Það er vel líklegt að aðrir norrænir menn (af minni höfðingjaættum eða almúgaættum) hafi verið komnir hingað mun fyrr.
04.11 2009 kl.12:58
Slóð
@Áki
á því herrans ári
04.11 2009 kl.13:03
Slóð
anno Domini (A.D.) - á því herrans ári, eftir Krist.
04.11 2009 kl.13:14
Slóð
Landnám var mun fyrr. Það má ekki gleyma því hver skrifar söguna. Kirkjan hefur ávall reynt eftir hennar bestu getu að eyða og leyna sögunni eins og hún var raunverulega.
04.11 2009 kl.13:19
Slóð
Er þetta ekki einfaldlega staðfesting á tilvist Kelta hér á landi löngu fyrir norrænt landnám eins og írskar frásagnir herma?
04.11 2009 kl.13:40
Slóð
Hvað er málið, er það ekki löngu vitað að það var fjöldi manna sem kom til landsins og reyndi búsetu en hraktist svo í burt löngu áður en Ingólfur settist að í Reykjavík. Það er ekki nýjung að fólk flýji skerið.
04.11 2009 kl.14:18
Slóð
@Historiker;
Ein vísindi eru sjaldan fullnægjandi en blanda af mismunandi vísindum komast nær sannleikanum vegna þess að þau stangast oft á og orsaka umræðu.
Afstaða þín er vægast sagt óvísindaleg.
Ef til vill rennir þetta stoðum undir hugmyndina um að landnám Íslands hafi farið fram í beinu framhaldi fólksflutningstímana miklu í Evrópu
04.11 2009 kl.14:23
Slóð
Írskur klerkur, St. Brendan, sem uppi var á sjöttu öld e. kr. kom hér við á sínum tíma. Svo heita nú Vestmannaeyjar eftir vestmönnum (fólki frá eyjunum í vestri), sem eru kallaðir þrælar í íslendingasögunum. Vísast bjuggu þeir þar um hríð fyrir “landnám” norðmanna.
Merkilegt þessi séríslenski arrógans að finnast það ósmört tilhugsun að vera ekki hreinræktaðir norsarar.
04.11 2009 kl.14:33
Slóð
Jú, það gæti verið eitthvað til í því sem Daníel bendir á. Þ.e. að Ari hafi viljað rekja landnámið í aðalatrium til vissra norrænna höfðingjaætta.
En á unan hafi komið aðrir norrænir menn (þá af einhverjum óþekktum ættum á tíma Ara)
Gallinn við kenninguna um stórfellda byggð Kelta er að engar minjar benda til þess. Minjar benda alar til norrænna íbúa.
(Einna helst samt hægt að nefna keltnesk örnefni á nokkrum stöðum á landinu)
04.11 2009 kl.14:34
Slóð
Bendur þetta ekki tl að kenningar, t.d. Árna Óla, um að hér hafi verið veruleg byggð kristinna manna þegar norrænir menn lögðu landið undir sig. Og að Landnáma hafi verið markviss sögufölsun, til að réttlæta það að tilteknar ætti sem ráku sig til “landnámsman” ættu rétt á völdum í þáverandi kristnu ríki, þótt heiðnir forfeður þeirr hefðu rænt því af kristnum mönnum.
04.11 2009 kl.14:35
Slóð
Ritun raunverulegrar sögu Íslendinga er líklega rétt að byrja.
Voru Íslendingasögur sem sagðar eru ritaðar á 13. öld, ef til vill framleiðsla fyrstu spunameistara Íslands?
Miklir hagsmunir voru í húfi: Landnám Engilsaxa í Eystrasaltsnorðaustrinu undir nafni norðurkrossferða var komið á fullt.
Follow the money....
04.11 2009 kl.14:59
Slóð
Af því að það er bara ein kynsystir mín, sem lætur í sér heyra hér, þá ætla ég aðeins að pna munninn , en spyr um leið, hvaða máli skiptir þessi uppgötvun, spyr sá sem ekki veit
04.11 2009 kl.15:11
Slóð
Ingólfur Arnarsson kom fyrst til landsins árið 870(fjórum árum fyrir svokallað landnám)Hversvegna sniðgekk hann frjósamasta og besta landsvæðið,
Suðurland og settist að í Reykjavík?Það segir svo frá í Landnámu,að Suðurland hafi byggst síðast og er það afar undarlegt,þegar menn koma að óbyggðu landi að sniðganga besta hluta þess?
04.11 2009 kl.15:30
Slóð
Það að skrifa söguna til að viðhalda einhverjum sannleika er ekki nýtt í sögunni.
Valdhafar og yfirstétt hafa á öllum tímum hagrætt staðreyndum sér í hag.
Saga Ara Fróða um landnámið er eitt dæmið.Mig minnir að hann hafi skrifað landnámsöguna all nokkru seinna en meint landnám átti sér stað.
Eða um 200 árum síðar.Voru til einhverjar heimildir á þeim tíma til að vísa til.
Ef grannt er skoðað eru menn að reyna að endurskrifa sögu samtímans
til að þeir líti betur út.Eða er söguskoðun vissra stjórnmálamanna sem ekki viðurkenna að hrunið á Íslandi og Icesave sé þeim að kenna heldur öllum öðrum það er útlendingum ,núverandi stjórnvöldum eða kannski var ekkert hrun?
Samskipti við Dani hér á árum áður.
Það er margt í þeirri sögu sem er ekki sannleikanum samkvæmt.
Það að Ari Fróði hafi sett saman landnámsöguna fyrir valdastéttinn
Ég trúi ekki að Ísland hafi ekki verið land án byggðar fyrr en um 870.
Og einnig er ég viss um að hér var fólk löngu fyrr.
ÞAÐ ER SVO SMART AÐ VERA KOMNIR AF NORRÆNU KYNI(Aríum) OG ,
HELDUR EN AF ÞRÆLUM.
HVERNIG HLJÓMAR ÚTRÁSAÞRÆLL?
SJÁIÐ ÞAÐ FYRIR YKKUR FYRIRSÖGNINA!!
ÚTRÁSAÞRÆLL.
ÚFF ALLIR HRÆDDIR!!!!!
ANNARS ERUM VIÐ GÓÐIR LANDAR Á GÓÐRI LEIÐ MEÐ AÐ VERÐA AÐ
FJÁRMAGNSÞRÆLUM.
Frelsi okkar og mannréttindi eru fótum troðin eins og þess fólks sem var hér fyrir þegar hinir svokölluðu víkinga komu hér að “óbyggðu landi”
Vistarböndin eru komin aftur .
ERUM ÞAÐ EKKI VIÐ ALMENNINGUR
SEM KEMUR TIL MEÐ AÐ BORGA.
FYRIR VITSKERÐINGU STJÓRNMÁLA MANNA OG ÚTRÁSARVÍKINGA.
Og enn er sukkið að vella upp eins og gröftur og enn mun renna upp gröftur næstu árin vitið þið til
OG SAGAN MUN VERÐA SKÖPUÐ OG SÖG AF VALDAELÍTUNNI áfram.
04.11 2009 kl.15:40
Slóð
Gaman, gaman, hvenær mun þetta svo rata í skólabækurnar
04.11 2009 kl.15:43
Slóð
Þeir menn sem voru hér áður en Ingólfur Arnarson kom 870 voru ekki
Þjóðin.
Þjóðin kom hér 874. Þetta veit fólk sem hefur lært sögu í HÍ. Nú er
Þjóðin að fá niðurfellingu á höfuðstól skulda sinna. Hinir sem eru hérna á
Íslandi og teljast ekki til Þjóðarinnar borga höfðustól, verðbætur, vexti og
vaxtavexti skulda sinna.
04.11 2009 kl.16:17
Slóð
Þýðir þetta þá það að ef maður svaraði á prófi í gamladaga, Hvenær byggðist Ísland ? Svar:874 að þá hafi maður í raun kannski ekki náð prófinu og hafi því í raun aldrei lokið grunnskólaprófi og hafi því ekki haft rétt á framhaldsnámi og síðan háskólanámi í framhaldi af því. Það væri rannsóknarefni að fara yfir öll próf í gegnum tíðina og finna út hvað margir hefðu ekki “náð” prófi með þetta svar vitlaust en eru með prófgráðu í dag.
Rétt skal vera rétt ekki satt ?
04.11 2009 kl.17:05
Slóð
Eitt er hvenær fyrst var numið land á Íslandi og annað upphaf varanlegs landnáms landsins. Ari fróði segir frá heimiildum þeim sem hann hafði um upphaf þeirrar bygðar sem þá var á Íslandi en greinir frá því t.d. að á undan hafi verið Papar en einnig er greint frá eldgosi sem hafi orðið stuttu eftir landnám og hefur það skilið eftir sig merki í Grænlandsjökli og hefur það eldgos verið ársett á 870, sem styrkir hugmyndirnar um að landnám það sem Ari fróði lýsir hafi gerst um þetta leiti. Það kemur að sjálfsögðu ekki í veg fyrir að hér hafi verið óvaranlegt landnám á öldunum þar á undan, sem síðan hefur flosnað upp.
04.11 2009 kl.23:42
Slóð
Ég er hissa á því að engin minnist á það að Íslensk erfagreining, hefur
gefið út að gen íslenskra kvenna eru 67 % sama og á Bretlandi,Skotlandi og
Írlandi. Skíringin er að í innrás Norðmanna felldu þeir flesta Vestmennina
og settust í bú þeirra og hirtu konur þeirra og dætur. Það er líka skíring á
því hvað norræn áhrif eru mikil í fornleyfum.
Gelísk orð og örnefni benda einnig mikið til þess að hér hafi Vestmenn
búið . Td. eru orðin strákur og stelpa gelíska. Esja, Hekla
Bleiksdalur = Mjólkurdalur. Þar höfðu Keltar í seli Skilmannahreppur,
Þar voru akrar skil=þreskja. Apavatn=Árvatn Það rennur á í gegnum Apavatn Bjúg= bólga, þersvegna höfum við bjjúgu, sem norðurlandamenn kalla pölse. Mér skilst að Þorvaldur Friðriksson sé að skrifa bók um gelísk áhrif á íslenska tungu.
04.11 2009 kl.23:50
Slóð
Héðin Björnsson
Á landnámsöld og öldunum fyrr var jafnvel hlýrra veðurfar en nú er.
það er engin ástæða að ætla að fólk hafi flutt héðan. Ef það hafði tekið sér
bólfestu hér. Silungur í vötnum, nóg landrými. Fugl og fiskur í hafi.
Draup smjör af hverju strái.
05.11 2009 kl.15:53
Slóð
Ari fróðir segir skýrt og skilmerkilega frá því að við landnám Ingólfs hafi hér verið “menn kristnir, þeir er Norðmenn kalla papa, en þeir fóru síðan á braut, af því að þeir vildu eigi vera hér við heiðna menn, og létu eftir bækur írskar og bjöllur og bagla, af því mátti skilja, að þeir voru menn írskir.”
05.11 2009 kl.16:02
Slóð
Þá er allt eins víst að landið hafi verið numið að einhverju leiti Írum og öðru suðureysku fólki.
05.11 2009 kl.16:22
Slóð
Orðavant
Já ,það er afskaplega ótrúlegt, að ef Papar voru hér. Að þá hafi ekki komið hingað fólk á sam hátt og þeir. Þeir bændur sem hér voru hafa orðið að
verja eigur sínar fyrir norsku víkingunum. Og látið í minni pokann.
Mist lífið og norðmenn síðan sest í bú þeirra. Þrælkað eiginkonur og börn
þeirra. Þetta máttu Skotar og Írar þola af völdum norskra víkinga.
og þess vegna voru þessir menn ef til vill hér.
05.11 2009 kl.16:53
Slóð
Það er afskaplega ótrúverðugt að skíra niðurstöðu Íslenskrar erfðagreiningar á genum Í (tæplega 70 % gena ísl. kvenna eru með
samsvörun við konur á Bretlandseyjum ) með því að víkingar hafi flutt
svona mikið af ambáttum til Íslands. Eitthvað hefur verið um það, en
það getur ekki valdið svona hárri %. Þetta hefur verið sama sagan
sigurvegarnir , hirða eigur hinna föllnu , landið, konurnar,börnin og allan búfénað.
Við að lesa Landnámu ítarlega, kemst maður að því að þar er margt,
sem stangast á við það sem mögulega gæti verið, samkvæmt hegðun
mannskepnunnar. Sumt er mjö ótrúverðugt, eins og furðusögurnar um Papana t.d. Voru Paparnir ef til vill bara venjulegt fólk, sem hafði tekið
kristna trú?. Það veit enginn hvaða merkingu Ari fróði lagði í orðið
Papi.
05.11 2009 kl.17:13
Slóð
En hvað kom fyrir landnámsfólkið? Afhverju urðu Íslendingar að svona miklum aumingjum og ræflum?
Hvaðan kemur þetta séríslenska einkenni að okra og svindla á náunganum?
05.11 2009 kl.18:00
Slóð
Hersir
Þetta er nú bara mannlegt eðli. Og verið svo frá örófi alda.