Eyjan.is

Eitt helsta áherslumál Rannsóknarnefndar Alþingis um bankahrunið er að grafast fyrir um bakgrunn og þróun Icesave-málsins með það fyrir augum að skýra ábyrgð einstakra manna í því. Og skal engan undra.

Í þeim efnum býr nefndin meðal annars nú þegar yfir vitnisburði um mikinn átakafund veturinn 2007-8 milli bankastjóra Landsbankans, þeirra Halldórs J. Kristjánssonar og Sigurjóns Þ. Árnasonar, þar sem þeir deildu m.a. um Icesave.

Orðið á götunni er að nefndin hafi haft greinargóðar upplýsingar um fundinn þegar hún yfirheyrði Sigurjón á dögunum og hafi spurt hann í þaula um það sem bankastjórunum hafi farið þar í milli.

Meðal þess sem rætt er um í þessu sambandi er að í ábyrgðarmenginu: bankaráð, bankastjórar, eftirlitsaðilar komi nú tíðum upp sú skýring að þó þessir aðilar hafi haft vaxandi áhyggjur af Sigurjóni og minnkandi traust á honum þá hafi hann haldið stöðu sinni vegna tugmilljarðanna sem hann skilaði í hagnaði.

Orðið á götunni er að það sé sérkennilegt, að þegar Vinstri grænir, að eigin sögn flokkur umhverfisverndar, ráði umhverfisráðuneytinu skuli samþykkt að hefja ræktun á erfðabreyttu byggi utandyra, þrátt fyrir viðvörunarorð margra sérfræðinga. Umhverfisstofnun gaf leyfi fyrir þessu í gær.

Hvað skyldi Svandís Svavarsdóttir umhverfisráðherra vera að hugsa?

Orðið á götunni er að það sé sérkennilegt, að þegar Vinstri grænir, að eigin sögn flokkur jafnræðis, ráði menntamálaráðuneytinu skuli nokkrir framhaldsskólar höfuðborgarinnar komast upp með að verða elítuskólar, þar sem blöndun ólíkra hæfileikra er gefið langt nef.

Hvað skyldi Katrín Jakobsdóttir menntamálaráðherra vera að hugsa?

Orðið á götunni er að Össur Skarphéðinsson utanríkisráðherra vilji fá annað hvort Vilhjálm Egilsson, framkvæmdastjóra Samtaka atvinnulífsins, eða Þorstein Pálsson, fyrrverandi ritstjóra Fréttablaðsins, til að stýra samninganefnd Íslands ef til aðildarviðræðna við Evrópusambandið kemur síðar í sumar. Þeir eru báðir yfirlýstir stuðningsmenn aðildar.

Orðið á götunni er að Össur telji að það muni geta ráðið úrslitum um viðtökur samnings við ESB að sjálfstæðismenn styðji hann. Því vilji hann fá þekkta flokksmenn með vigt til þátttökunnar. Ekki mun honum þykja verra ef hann getur jafnframt komið af stað ólgu innan Sjálfstæðisflokksins.

Orðið á götunni er að í utanríkisráðuneytinu sé nú afráðið að Grétar Már Sigurðsson, fráfarandi ráðuneytisstjóri og Evrópuskrifstjóri ráðuneytisins í mörg ár og áður langreyndur starfsmaður í Brussel verði Evrópuráðgjafi Össurar og leiði aðildarstarfið af hálfu ráðuneytisins.

Orðið á götunni er að Grétar Már sé sannfærður um nauðsyn aðildar og hafi samið ESB-ræður Halldórs Ásgrímssonar á sínum tíma ásamt Árna Páli Árnasyni, núverandi félags- og tryggingaráðherra.
 

Orðið á götunni er að um 70 sjálfstæðismenn sem hlynntir eru inngöngu Íslands í Evrópusambandið hafi komið saman á lokuðum fundi í Valhöll fyrir nokkrum dögum. Meðal þeirra sem áttu frumkvæði að fundinum voru Benedikt Jóhannesson framkvæmdastjóri Talnakönnunar og Þorsteinn Pálsson fyrrverandi ritstjóri Fréttablaðsins og fyrrum formaður Sjálfstæðisflokksins.

Orðið á götunni er að það hafi mikla athygli fundarmanna þegar tveir ræðumanna á fundinum lýstu því yfir að þeir hefðu kosið Samfylkinguna í kosningunum í vor til þess að knýja á um aðild Íslands að ESB. Þetta voru þeir séra Þórir Stephensen fyrrverandi dómkirkjuprestur (og faðir Ólafs Stephensens ritstjóra Morgunblaðsins) og Einar Benediktsson fyrrverandi sendiherra. Báðir hafa þeir stutt Sjálfstæðisflokkinn frá æskuárum.

Orðið á götunni er að Svavar Gestsson, sendiherra og formaður íslensku samninganefndarinnar í Icesave deilunni, hafi valdið nokkrum titringi í utanríkisþjónustunni þegar hann fór fram á að skipunartímabil hans yrði framlengt. Taldi hann ekki annað sanngjarnt “eftir fórnfúst starf í þágu þjóðarinnar í erfiðum Icesave-viðræðum”, einsog einn starfsmaður utanríkisráðuneytisins hafði á orði á götunni.

Nokkuð er síðan ákveðið var að Svavar hætti sem sendiherra nú í sumar, enda rýfur hann nú 65 ára múrinn sem jafnan hefur verið hámarksaldur sendiherra á erlendum “pósti”.

Orðið á götunni er að ekki hafi aðeins verið búið að kalla Svavar heim frá Danmörku, heldur hafi líka verið búið að tilnefna eftirmann hans. Orðið á götunni er að næsti sendiherra í kóngsins Köben verði Sturla Sigurjónsson, ráðgjafi forsætisráðherra í alþjóðamálum, en hann er “sendiherra í láni í forsætisráðuneytinu”.

Orðið á götunni er að Svavar Gestsson hafi gert prótókollstjórum billt við þegar hann bað Össur Skarphéðinsson að framlengja dvöl sína í Kaupmannahöfn fram yfir á næsta ár. Orðið á götunni er að utanríkisráðherra hafi ekki átt nokkurn annan kost en að verða við bón allaballans fyrrverandi, enda sá síðarnefndi verið formaður samninganefndarinnar í skjóli formanns VG og þarf Össur síst á því að halda að rugga samskiptum við VG, nú þegar enn ríkir óvissa um framgang ESB-umsóknar Íslands.

Orðið á götunni er að óvenju mikill vandræðagangur sé í kringum Grímuna, leiklistarverðlaunin, en verðlaunahátíðin fer fram í Borgarleikhúsinu í kvöld.

Fyrst vakti það verðskuldaða athygli þegar upp komst að í níu manna dómnefnd skuli hafa verið valinn höfundur og leikstjóri þeirrar sýningar, sem síðan hlaut flestar tilnefningar. Þykir með ólíkindum að Rúnar Guðbrandsson skuli hafa verið beðinn um þetta viðkvæma hlutverk, þegar vitað var að hann ætlaði sjálfur að setja upp sýninguna Steinar í djúpinu. Nú á þeim tímum þegar þjóðfélagið þolir illa hagsmunatengsl hins gamla Íslands þykir með ólíkindum að svo augljós hagsmunaárekstur skuli hafa átt sér stað.

Og nú er Orðið á götunni að ýmsir hinna tilnefndu listamanna muni sniðganga hátíðina og sitja heima. Ekki endilega í mótmælaskyni heldur hafi boð á hátíðina verið send alltof seint út og því hafi verið orðið “fullt” í salnum. Elstu menn í Grímufræðum muna ekki eftir að það hafi gerst áður.

Orðið á götunni er að forystu Framsóknarflokksins hafi tekist sérlega vel að hylja óánægju rótgróinna framsóknarmanna á miðstjórnarfundi þeirra í Keflavík um helgina.

Orðið á götunni er að teikning Halldórs Baldurssonar í Morgunblaðinu hafi hitt margan framsóknarmanninn afar illa fyrir, en þar hafði Sigmundur Davíð Gunnlaugsson átt hlutverkaskipti við Steingrím J. Sigfússon sem boðberi heimsenda. Þeim hafi hreint ekki verið skemmt yfir þessari birtingarmynd.

Einn gamalkunnur miðstjórnarmaður tjáði Orðinu á götunni að litlu hefði munað að upp úr syði á fundinum. Menn óttuðust að flokkurinn kynni að festast í eyðimerkurgöngu hins neikvæða. Að lokum var þó ákveðið að gefa forystunni tækifæri á að skipta um kúrs og reyna að tefla fram uppbyggilegum tillögum í stað þess að vera alltaf á móti. Takist það ekki er Orðið á götunni að þolinmæði gömlu maddömmunnar verði á þrotum.

Orðið á götunni er að hugmynd Þorsteins Pálssonar fráfarandi ritstjóra Fréttablaðsins um þjóðstjórn vegna efnahagserfiðleikanna, sem reifuð er í leiðara blaðsins í dag, eigi hljómgrunn meðal margra málsmetandi manna.

Í leiðaranum fer Þorsteinn yfir stöðuna í stjórnmálum landsins og kemst að þeirri niðurstöðu að þjóðstjórn gæti verið verið góður kostur. Sérstaka athygli vekja niðurlagsorð hans:

Vel gæti líka farið á því að kalla á mann utan við vettvang stjórnmálanna til að veita [þjóðstjórninni] forystu og tengja saman. Til þess að svo megi verða þurfa forystumenn á Alþingi að virða stöðuna af nýrri sjónarhæð.

Orðið á götunni spyr: Er nokkur með reynslu á lausu?

Orðið á götunni er að svo sannfærðir séu embættismenn í utanríkisráðuneytinu um að aðildarviðræður við Evrópusambandið séu að hefjast á næstu vikum að þeir séu farnir að hafa samband við ýmis hagsmunasamtök og ýta á að þau fari að undirbúa tilnefningu fulltrúa í ráðgjafarhópa sem eiga að verða íslensku viðræðunefndinni til aðstoðar.

Hringingar úr ráðuneytinu eru að sjálfsögðu ekki án vitundar og vilja Össurar Skarphéðinssonar utanríkisráðherra.

Frá Brussel berast þær fréttir að í höfuðstöðvum ESB séu menn ekki síður sannfærðir um að viðræður hefjist fljótlega því þar er farið að leggja á ráðin um hverjir munu skipa viðræðunefndina sem tali við fulltrúa Íslands.

Orðið á götunni er að þeir sem ráða ferðinni telji það greinilega formsatriði eitt að láta utanríkismálanefnd Alþingis sitja á rökstólum á löngum fundum á heitum sumardögum. Niðurstaðan sé þegar fengin.

Orðið á götunni er að mikil spenna sé innan Vinstri hreyfingarinnar - græns framboðs vegna Icesave-samkomulagsins. Jafnt í æðstu stofnunum flokksins sem meðal grasrótarinnar sé mikil andstaða við niðurstöðuna sem fengist hefur.

Á fréttavef Morgunblaðsins er í dag sagt frá því að fjórir af fjórtán þingmönnum VG séu yfirlýstir andstæðingar samkomulagsins. Atli Gíslason hefur þegar staðfest andstöðu sína, en hann er í leyfi frá þingstörfum. Mbl.is segir að á þingflokksfundi VG á föstudaginn hafi Ögmundur Jónasson heilbrigðisráðherra, Guðfríður Lilja Grétarsdóttir þingflokksformaður og Lilja Mósesdóttir greitt atkvæði gegn samkomulaginu.

Innan Samfylkingarinnar virðast hins vegar ekki vera efasemdir um Icvesave-samkomulagið. Þingflokkurinn staðfesti það einróma.

Orðið á götunni er að það fari ekki á milli mála við hvað sé átt þegar Anna Margrét Björnsson, blaðakona á Fréttablaðinu, skrifar á Facebook-síðu sína sama dag og Þorsteinn Pálsson ritstjóri blaðsins tilkynnti samstarfsfólki sínu að hann væri að hætta: lélegt fólk burt ...

Orðið á götunni er að þetta séu kaldar kveðjur.

Orðið á götunni er að Steingrímur J. Sigfússon fjármálaráðherra tali nú með tveimur hrútshornum við þingmenn sína sem efasemdir hafa um Icesave-samninginn. Hann segi að þótt samningurinn sé ekkert gleðiefni sé enginn valkostur í stöðunni. Það þurfi að samþykkja samninginn á Alþingi í byrjun vikunnar til þess að hægt sé að fá gjaldeyrislán austanhafs og vestan. Án samningsins sé allt frosið í samskiptum Íslands og umheimsins.

Orðið á götunni er að þessu eigi sumir þingmenn VG erfitt með að kyngja.

Orðið á götunni er að þeir muni samt gera það. Samningurinn verði samþykktur á Alþingi og svo verði byrjað að skera niður ríkisútgjöldin.

Orðið á götunni er að eina huggunina fyrir VG sé að hægt sé að segja með góðri samvisku: Hrunið er ekki okkur að kenna!

Orðið á götunni er að Jón Ásgeir Jóhannesson aðaleigandi 365 miðla sé hress með Jón Kaldal sem hæstráðanda á Fréttablaðinu eftir að Þorsteinn Pálsson hættir sem ritstjóri. Hann telji sig geta treyst því að Fréttablaðið undir stjórn Jóns sýni eiganda sínum, vinum hans og viðskiptafélögum skilning á erfiðum tímum.

Enn er í minnum leiðari sem Jón Kaldal birti í Fréttablaðinu rétt eftir bankahrunið í haust.  Undir fyrirsögninni “Mennirnir með heykvíslarnar” fordæmdi hann þá sem kröfðust þess að þeir sem ábyrgð bæru á hruninu yrðu látnir sæta ábyrgð.

Umræðuna sem leiddi til búsáhaldabyltingarinnar í janúar kallaði Jón Kaldal “fúkyrðaflaum”; “skelfing er þetta ófrjó, ótímabær og niðurdrepandi umræða”, skrifaði hann. 

Orðið á götunni er að það sé meiriháttar áfall fyrir lögmannsstofuna Logos að húsleit hafi verið framkvæmd þar í dag að undangengnum dómsúrskurði. Var raunar um að ræða tvær húsleitir, aðra á vegum efnahagsbrotadeildar ríkislögreglustjóra, hina á vegum sérstaks saksóknara bankahrunsins.

Rannsókn efnahagsbrotadeildar snýr að hugsanlegum skattalagabrotum FL Group og tengdra félaga og Hannesar Smárasonar. Gunnar Sturluson, faglegur framkvæmdarstjóri Logos, hefur verið náinn samstarfsmaður og viðskiptafélagi Hannesar.

Rannsókn sérstaks saksóknara snýr að hugsanlegum svikum í samband við kaup sjeiksins frá Katar, Al Thani, á hlutum í Kaupþingi í haust. Guðmundur Oddsson, einn lögmanna Logos, sat í stjórn Q Iceland Finance sem var í eigu Al Thani.

Ekki eru mörg fordæmi fyrir því að lögregla geri húsleit á skrifstofum lögmanna hér á landi.

Þess má geta að Gunnar Sturluson er sonur Sturlu Böðvarssonar fyrrverandi forseta Alþingis. Guðmundur Oddsson var í fréttum fyrr á árinu þegar fjárfestarnir Steve Cosser og Everhard Vissers reyndu að kaupa Morgunblaðið og fleiri eignir hér á landi. Guðmundur var fulltrúi þeirra en hann hefur einnig starfað fyrir Björgólfsfeðga.

Orðið á götunni er að ráðherrarnir í ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur hafi gert stórt axarskaft með því að koma sér undan því að hitta trúar- og friðarleiðtogann Dalai Lama í Íslandsheimsókn hans.

Orðið á götunni er að allur almenningur sé í senn undrandi og hneykslaður á framkomu ráðherranna gagnvart friðarverðlaunahafa Nóbels.

Sama er að að segja um afstöðu fólks til forseta Íslands sem hraðaði sér úr landi áður en Dalai Lama kom hingað.

Orðið á götunni hinir einu hér á landi sem ánægðir séu með forsetann og ríkisstjórnina í þessu máli séu sendiherra Kína á Íslandi og starfsmenn hans.